{"id":9444,"date":"2021-09-27T11:49:42","date_gmt":"2021-09-27T10:49:42","guid":{"rendered":"https:\/\/wp-dev-2.beesafe.pl\/?p=9444"},"modified":"2022-03-14T14:59:54","modified_gmt":"2022-03-14T13:59:54","slug":"badanie-rtg","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beesafe.pl\/porady\/badanie-rtg\/","title":{"rendered":"Badanie RTG"},"content":{"rendered":"

Badanie RTG, zwane te\u017c prze\u015bwietleniem czy rentgenem jest prostym i nieinwazyjnym badaniem obrazowym. Pozwala \u201eobejrze\u0107\u201d niemal ka\u017cd\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 cia\u0142a, by wykry\u0107 potencjalne nieprawid\u0142owo\u015bci w budowie czy urazy. W naszym poradniku sprawdzamy, co mo\u017cna prze\u015bwietli\u0107 czy trzeba si\u0119 do tego specjalnie przygotowa\u0107 i ile kosztuje badanie RTG prywatnie.<\/strong><\/p>\n

Badanie RTG ma do\u015b\u0107 d\u0142ug\u0105 histori\u0119 \u2013 Wilhelm Roentgen, odkrywca fal X, pierwsze prze\u015bwietlenie, wykona\u0142 w 1985 (!) roku. Mimo \u017ce od tego czasu pojawi\u0142y si\u0119 inne rodzaje bada\u0144 obrazowych, to zdj\u0119cia rentgenowskie nadal s\u0105 masowo wykorzystywane w diagnostyce. S\u0105 to jedne z najpopularniejszych rodzaj\u00f3w bada\u0144 obrazowych, szczeg\u00f3lnie w przypadku diagnostyki uraz\u00f3w czy chor\u00f3b uk\u0142adu kostno-stawowego czy dr\u00f3g oddechowych.<\/p>\n

Co to jest badanie RTG?<\/strong><\/h2>\n

Badanie RTG jest czym\u015b na kszta\u0142t fotografii. Obraz powstaje w wyniku prze\u015bwietlenia danej cz\u0119\u015bci cia\u0142a wi\u0105zk\u0105 promieni rentgenowskich (zwanych te\u017c promieniami X). W zwi\u0105zku z tym, \u017ce tkanki w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b poch\u0142aniaj\u0105 promienie X, tworzy si\u0119 obraz narz\u0105d\u00f3w na specjalnej b\u0142onie fotograficznej. Tkanki twarde, jak np. ko\u015bci, kt\u00f3re poch\u0142aniaj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 promieni X, na zdj\u0119ciu b\u0119d\u0105 ja\u015bniejsze. Natomiast tkanki mi\u0119kkie poka\u017c\u0105 si\u0119 jako te ciemniejsze. Czasem do lepszego zobrazowania zmian u\u017cywa si\u0119 kontrastu, czyli specjalnego \u015brodka cieniuj\u0105cego.<\/p>\n

Samo promieniowanie jest wytwarzane przez tzw. lamp\u0119 rentgenowsk\u0105, w kt\u00f3r\u0105 wyposa\u017cony jest aparat rentgenowski. Dodatkowo na czas badania zak\u0142ada si\u0119 specjalny fartuch lub os\u0142ony z kauczuku i materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re zawieraj\u0105 o\u0142\u00f3w. Chodzi o ochron\u0119 narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych i tarczycy przed promieniowaniem.<\/p>\n\n

\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n \n Nazwa promieniowania rentgenowskiego pochodzi od jego odkrywcy, wspomnianego Wilhelma Roentgena. Za swoje odkrycie dosta\u0142 on w 1901 roku Nagrod\u0119 Nobla w dziedzinie fizyki.\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n

Skuteczno\u015b\u0107 samego badania zale\u017cy od interpretacji lekarza. Dzi\u0119ki prze\u015bwietleniu dostaje on czytelny obraz danej cz\u0119\u015bci cia\u0142a i mo\u017ce wykry\u0107 wszelkie nieprawid\u0142owo\u015bci. Rentgen mo\u017ce od razu wskazywa\u0107 na ko\u0144cow\u0105 diagnoz\u0119. Mo\u017ce te\u017c by\u0107 podstaw\u0105 do dalszych bada\u0144 i wdro\u017cenia leczenia.<\/p>\n

Jakie s\u0105 rodzaje bada\u0144 RTG?<\/strong><\/h2>\n

Prze\u015bwietli\u0107 mo\u017cna praktycznie ka\u017cd\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 cia\u0142a, co sprawia, \u017ce badanie RTG jest zaliczane do podstawowych technik diagnostycznych.\u00a0 Jest badaniem rutynowym i przesiewowym. Stosuje si\u0119 je najcz\u0119\u015bciej przy sprawdzaniu uk\u0142adu oddechowego, uk\u0142adu kostnego i uk\u0142adu pokarmowego.<\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015bci z nas zdj\u0119cie rentgenowskie kojarzy si\u0119 z diagnozowaniem wszelkiego rodzaju uraz\u00f3w, z\u0142ama\u0144 czy zwyrodnie\u0144. Faktycznie \u00a0prze\u015bwietlenie \u015bwietnie pokazuje ko\u015bci i u\u0142atwia diagnozowanie uraz\u00f3w i chor\u00f3b uk\u0142adu ruchowego, jak zwichni\u0119cia, z\u0142amania, wady postawy, osteoporoza czy stany zapalne i reumatoidalne. R\u00f3wnie cz\u0119sto badanie RTG wykorzystywane jest w diagnostyce chor\u00f3b uk\u0142adu oddechowego takich, jak np. zapalenie p\u0142uc, oskrzeli czy gru\u017alicy. Dzi\u0119ki tego typu obrazowaniu mo\u017cna te\u017c oceni\u0107 wielko\u015b\u0107 i po\u0142o\u017cenie serca albo wykry\u0107 wrzody \u017co\u0142\u0105dka, stany zapalne i zmiany nowotworowe. Rentgen jest r\u00f3wnie\u017c niezb\u0119dn\u0105 technik\u0105 stosowan\u0105 w leczeniu stomatologicznym i ortodontycznym. Trudno sobie wyobrazi\u0107 brak prze\u015bwietlenia przed ekstrakcj\u0105 z\u0119ba czy w trakcie leczenia kana\u0142owego.<\/p>\n\n

\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n \n Ze wzgl\u0119du na szerokie zastosowanie obrazowania RTG oraz liczne wskazania do wykonania tego typu badania rodzaj\u00f3w prze\u015bwietle\u0144 jest mn\u00f3stwo. Poni\u017cej przedstawiamy list\u0119 przyk\u0142adowych rodzaj\u00f3w badania RTG.\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n

 <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Rodzaj badania RTG <\/strong><\/td>\nWskazanie\/zastosowanie (przyk\u0142ady):<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n

Badanie RTG g\u0142owy<\/td>\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>podejrzenie z\u0142ama\u0144 w obr\u0119bie twarzoczaszki (np. uraz nosa, ko\u015bci oczodo\u0142u, \u017cuchwy)<\/p>\n

\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 b\u00f3l, trzeszczenie lub ograniczona ruchomo\u015b\u0107 \u017cuchwy<\/p>\n

\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 wykrycie wad wrodzonych<\/p>\n

\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 podejrzenie tzw. zespo\u0142u pustego siod\u0142a tureckiego (choroba przysadki m\u00f3zgowej)<\/p>\n

\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 diagnostyka zwapnie\u0144 wewn\u0105trzczaszkowych oraz zniszcze\u0144 kostnych spowodowanych nowotworami<\/td>\n<\/tr>\n

Badanie RTG jamy brzusznej<\/td>\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ostre b\u00f3le jamy brzusznej<\/p>\n

\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 podejrzenie perforacji \u017co\u0142\u0105dka<\/p>\n

\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 podejrzenie wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka i innych stan\u00f3w zapalnych<\/td>\n<\/tr>\n

Badanie RTG kr\u0119gos\u0142upa (szyjnego, piersiowego, l\u0119d\u017awiowo-krzy\u017cowego)<\/td>\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ocena uraz\u00f3w, wad rozwojowych lub zwyrodnieniowych w obr\u0119bie danego odcinka kr\u0119gos\u0142upa<\/p>\n

\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ocena wad postawy<\/p>\n

\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 nasilone b\u00f3le w obr\u0119bie danego odcinka lub promieniuj\u0105ce na inne cz\u0119\u015bci cia\u0142a<\/td>\n<\/tr>\n

Badanie RTG p\u0142uc<\/td>\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 podejrzenie zapalenia p\u0142uc, gru\u017alicy, p\u0142ynu w op\u0142ucnej<\/p>\n

\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 podejrzenie nowotworu<\/p>\n

\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 podejrzenie zatorowo\u015bci p\u0142ucnej<\/td>\n<\/tr>\n

Badanie RTG stawu biodrowego<\/td>\n\n
    \n
  • ocena uraz\u00f3w, zmian zwyrodnieniowych, wrodzonych, rozwojowych, nowotworowych i zapalnych \u2013 w tym zapalenia \u015bci\u0119gien lub kaletki maziowej<\/li>\n
  • ocena stanu pourazowego<\/li>\n
  • podejrzenie reumatoidalnego zapalenia staw\u00f3w (RZS) oraz martwicy g\u0142owy ko\u015bci udowej<\/li>\n
  • dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe, sztywno\u015b\u0107 lub ograniczenie ruchomo\u015bci odczuwaj\u0105ce b\u00f3l bioder, jak i sztywno\u015b\u0107 lub ograniczenie ruchomo\u015bci w obr\u0119bie stawu biodrowego<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG stawu kolanowego<\/td>\n\n
    \n
  • ocena uraz\u00f3w, zmian zwyrodnieniowych, wrodzonych, rozwojowych, nowotworowych i zapalnych \u2013 w tym zapalenia \u015bci\u0119gien lub kaletki maziowej<\/li>\n
  • ocena stanu pourazowego<\/li>\n
  • podejrzenie reumatoidalnego zapalenia staw\u00f3w (RZS) czy dny moczanowej<\/li>\n
  • dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe w okolicy kolan<\/li>\n
  • przewlek\u0142a niestabilno\u015b\u0107 w obr\u0119bie kolana<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG stawu skokowego, barkowego czy \u0142okciowego<\/td>\n\n
    \n
  • ocena uraz\u00f3w, zmian zwyrodnieniowych, wrodzonych, rozwojowych, nowotworowych i zapalnych \u2013 w tym zapalenia \u015bci\u0119gien lub kaletki maziowej<\/li>\n
  • ocena stanu pourazowego<\/li>\n
  • dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe, sztywno\u015b\u0107 lub ograniczenie ruchomo\u015bci w obr\u0119bie stawu skokowego, barkowego lub \u0142okciowego<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
Badania RTG z\u0119ba (punkowe, cafalometryczne, pantomograficzne)<\/td>\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 pomoc w leczeniu kana\u0142owym i ortodontycznym<\/p>\n

\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 diagnozowanie pr\u00f3chnicy i stan\u00f3w zapalnych<\/p>\n

\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 obrazowanie przed ekstrakcj\u0105 z\u0119ba<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Jak przygotowa\u0107 si\u0119 do badania RTG?<\/strong><\/h2>\n

Rentgen nie wymaga specjalnych przygotowa\u0144 czy zabieg\u00f3w. Je\u015bli prze\u015bwietlenie jest planowane, warto za\u0142o\u017cy\u0107 co\u015b wygodnego i lu\u017anego. Przed badaniem b\u0119dziemy musieli zdj\u0105\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 garderoby, kt\u00f3ra os\u0142ania miejsce do zdj\u0119cia. Na pewno b\u0119dziemy musieli zdj\u0105\u0107 metalowe elementy (\u0142a\u0144cuszki, kolczyki, bransoletki, zegarki itp.). Mog\u0105 one bowiem zak\u0142\u00f3ca\u0107 przechodzenie promieni X przez tkanki. Dostaniemy te\u017c specjaln\u0105 os\u0142on\u0119 (np. fartuch) na szyj\u0119, by chroni\u0107 tarczyc\u0119 i na miednic\u0119, co jest szczeg\u00f3lnie zalecane u kobiet. Chodzi o ochron\u0119 narz\u0105d\u00f3w rodnych.<\/p>\n\n

\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n \n W przypadku zdj\u0119\u0107 rentgenowskich jamy brzusznej oraz kr\u0119gos\u0142upa l\u0119d\u017awiowego powinni\u015bmy by\u0107 na czczo, a na 2-3 dni przed badaniem stosowa\u0107 lekkostrawn\u0105 diet\u0119. Mo\u017cemy te\u017c dosta\u0107 zalecenie, by dob\u0119 przed rentgenem wzi\u0105\u0107 \u015brodek na przeczyszczenie. Wszystko po to, by pozby\u0107 si\u0119 tre\u015bci pokarmowych z jelit i gaz\u00f3w. Zaburzaj\u0105 one bowiem obrazowanie.\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n

Je\u015bli badanie RTG b\u0119dzie wykonywane z kontrastem dodatkowo zlecane s\u0105 wcze\u015bniejsze badania krwi, by oznaczy\u0107 poziom kreatyniny. Chodzi o to, by sprawdzi\u0107, czy nasze nerki dzia\u0142aj\u0105 na tyle dobrze, by poradzi\u0107 sobie ze \u015brodkiem cieniuj\u0105cym. Osoby ze zdiagnozowan\u0105 niewydolno\u015bci\u0105 nerek robi\u0105 takie badanie na tydzie\u0144 przed, inne \u2013 na 3 tygodnie przed badaniem. Niekiedy lekarz mo\u017ce zaleci\u0107 jeszcze oznaczenie GFR (wsp\u00f3\u0142czynnik przes\u0105czania k\u0142\u0119buszkowego). Robi si\u0119 to na podstawie dobowej zbi\u00f3rki moczu.<\/p>\n

Jak wygl\u0105da badanie RTG?<\/strong><\/h2>\n

Samo badanie RTG trwa kr\u00f3tko. W gabinecie sp\u0119dza si\u0119 zazwyczaj do 15 minut. W badaniu towarzyszy nam technik radiologiczny, kt\u00f3ry informuje nas o przebiegu badania oraz pokazuje, jak\u0105 pozycj\u0119 mamy przyj\u0105\u0107. Bo b\u0119dzie ona r\u00f3\u017cna w zale\u017cno\u015bci do rodzaju badania. Przyk\u0142adowo rentgen klatki piersiowej badanie robimy na stoj\u0105co przodem lub bokiem do p\u0142yty z b\u0142on\u0105 rentgenowsk\u0105 z r\u0119kami uniesionymi. Bardzo rzadko, je\u015bli nie mo\u017cemy samodzielnie sta\u0107, zdj\u0119cie robione jest na le\u017c\u0105co. Z kolei na przyk\u0142ad prze\u015bwietlenie z\u0119b\u00f3w odbywa si\u0119 na siedz\u0105co. W opcji zdj\u0119cia wewn\u0105trzustnego w jamie ustnej b\u0119dziemy musieli przytrzyma\u0107 ma\u0142y detektor.<\/p>\n

Niezb\u0119dnym elementem badania przy obrazowaniu wi\u0119kszych partii cia\u0142a jest fartuch ochronny, kt\u00f3ry poch\u0142ania promieniowanie. Przeznaczony jest do os\u0142ony miednicy (narz\u0105d\u00f3w rodnych) i tarczycy. Przed puszczeniem wi\u0105zki promieni X radiolog poprosi nas o g\u0142\u0119boki wdech i wstrzymanie powietrza na czas robienia zdj\u0119cia. Wa\u017cne, by\u015bmy te\u017c si\u0119 nie ruszali. W przeciwnym razie obraz mo\u017ce wyj\u015b\u0107 zamazany.<\/p>\n

Badanie RTG jest zasadniczo bezbolesne. Jednak osoby z urazem czy zmianami zwyrodnieniowymi mog\u0105 odczuwa\u0107 dyskomfort ze wzgl\u0119du na specyficzn\u0105 pozycj\u0119, kt\u00f3r\u0105 b\u0119d\u0105 przyjmowa\u0107 podczas badania. Niekt\u00f3rym mo\u017ce te\u017c przeszkadza\u0107 zauwa\u017calnie ni\u017csza temperatura w gabinecie radiologicznym czy ci\u0119\u017cki fartuch ochronny.
\n<\/em><\/p>\n

Ile si\u0119 czeka na wyniki bada\u0144 RTG?<\/strong><\/h2>\n

Zdj\u0119cie RTG dostaje si\u0119 praktycznie od r\u0119ki. Radiolog widzi je bezpo\u015brednio na komputerze i od raz zgrywa nam je na p\u0142yt\u0119. Do obrazu dodaje te\u017c opis. W zale\u017cno\u015bci od przychodni i jej systemu wynik mo\u017ce by\u0107 elektronicznie przes\u0142any do lekarza kieruj\u0105cego nas na to badanie.<\/p>\n\n

\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n \n Niekt\u00f3re plac\u00f3wki ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 liczb\u0119 pacjent\u00f3w lub brak rozbudowanych mo\u017cliwo\u015bci technicznych wydaj\u0105 wyniki badania RTG na drugi dzie\u0144.\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n

Ile kosztuje badanie RGT prywatnie?<\/strong><\/h2>\n

W ramach ubezpieczenia NFZ<\/a> i przy skierowaniu od lekarza badanie RTG jest bezp\u0142atne. Je\u015bli jednak zdj\u0119cie rentgenowskie robimy prywatnie, musimy liczy\u0107 si\u0119 z kosztami. Ile dok\u0142adnie? Stawki za rentgen nie s\u0105 regulowane i r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od plac\u00f3wki je wykonuj\u0105cej oraz od obszaru, kt\u00f3ry b\u0119dziemy prze\u015bwietla\u0107. W tabeli przedstawiamy przyk\u0142adowe koszty badania RTG.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Rodzaj badania RTG <\/strong><\/td>\nOrientacyjny koszt badania RTG <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG czaszki<\/td>\n30-80 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG d\u0142oni<\/td>\n30-80 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG jamy brzusznej<\/td>\n50-150 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG klatki piersiowej<\/td>\n20-170 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RGT ko\u015bci udowej<\/td>\n50-80 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG kr\u0119gos\u0142upa (ca\u0142ego)<\/td>\n20-180 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG mostka<\/td>\n20-150 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG odcinka l\u0119d\u017awiowo-krzy\u017cowego<\/td>\n20-100 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG odcinka szyjnego<\/td>\n20-1g0 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG palca u d\u0142oni<\/td>\n50-100 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG stawu biodrowego<\/td>\n60-90 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG stawu kolanowego\/rzepki<\/td>\n20 -130 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG stawu skokowego<\/td>\n20-80 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG zatok<\/td>\n20-90 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG z\u0119ba (pantomograf)<\/td>\n60-120 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG z\u0119ba (punktowe)<\/td>\n15-35 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
Badanie RTG \u017cuchwy<\/td>\n20-100 z\u0142<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Ceny jak wida\u0107 mocno si\u0119 rozje\u017cd\u017caj\u0105 i bywaj\u0105 pacjenci, dla kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 one zaporowe. Oczywi\u015bcie za badanie RTG zap\u0142acimy, je\u015bli do danej prywatnej plac\u00f3wki udajemy si\u0119 \u201ez ulicy\u201d, bez ubezpieczenia zdrowotnego. Je\u015bli mamy polis\u0119, np. wykupion\u0105 w towarzystwie Compensa, zyskujemy bezp\u0142atny i od r\u0119ki dost\u0119p do opieki zdrowotnej, w tym do wykonywanych bada\u0144 RTG. Wi\u0119cej na ten temat mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 na stronie https:\/\/www.compensa.pl\/ubezpieczenie\/zdrowie\/.<\/a><\/p>\n

Czy badanie RTG jest szkodliwe?<\/strong><\/h2>\n

Wok\u00f3\u0142 badania RTG naros\u0142o wiele mit\u00f3w. Sta\u0142o si\u0119 tak dlatego, \u017ce du\u017ce dawki promieniowania X stwarzaj\u0105 ryzyko uszkodzenia DNA i powstawania zmian nowotworowych. Mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 bezp\u0142odno\u015bci, anemii czy mutacji genetycznych. Do tego chodzi o skumulowane dawki promieniowania, czyli ile promieni rentgena przyj\u0119li\u015bmy w ci\u0105gu \u017cycia a nie w trakcie pojedynczego badania.<\/p>\n

Na szcz\u0119\u015bcie na przestrzeni lat technologia robienia zdj\u0119\u0107 RTG uleg\u0142a znacz\u0105cym zmianom, dzi\u0119ki czemu badanie sta\u0142o si\u0119 bezpieczniejsze przy zachowaniu u\u017cyteczno\u015bci, czyli precyzyjnego obrazowania. Po pierwsze samo na\u015bwietlanie trwa kilka sekund. W por\u00f3wnaniu z pierwszymi pr\u00f3bami prze\u015bwietle\u0144, kiedy na\u015bwietlanie trwa\u0142o 20 minut, zmiana jest bardzo znacz\u0105ca. Po drugie, inna jest dawka promieniowa – obecnie jest ona znacznie mniejsza ni\u017c jeszcze par\u0119na\u015bcie lat temu. Wynosi tysi\u0119czn\u0105 cze\u015b\u0107 siwerta (jednostka napromieniowania naszych tkanek), czyli jest minimalna. Dla por\u00f3wnania jeden siwert (Sv) to warto\u015b\u0107 promieniowania, po kt\u00f3rej mo\u017ce doj\u015b\u0107 do zespo\u0142u popromiennego.<\/p>\n\n

\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n \n Niemniej, zasad\u0105 jest, by nie na\u015bwietla\u0107 si\u0119 bez potrzeby. Bez wzgl\u0119du te\u017c na to, czy robimy badanie RTG w plac\u00f3wce publicznej czy prywatnej, musimy mie\u0107 na nie skierowanie. Taka zasada wynika z przepis\u00f3w prawa, a dok\u0142adnie z ustawy Prawo atomowe.\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n

Badanie RTG a ci\u0105\u017ca<\/strong><\/h2>\n

Pewnym przeciwskazaniem do tego badania jest ci\u0105\u017ca. Pewnym dlatego, \u017ce o ile jaki\u015b czas temu badanie rentgenowskie uwa\u017cano za bezwzgl\u0119dnie szkodliwe, to w tej chwili mo\u017ce ono by\u0107 wykonywane u ci\u0119\u017carnych przy zachowaniu szczeg\u00f3lnej ostro\u017cno\u015bci, m.in. przy u\u017cyciu fartucha ochronnego. Rentgen najwi\u0119ksze ryzyko dla p\u0142odu niesie pomi\u0119dzy 3. a 9. tygodniem ci\u0105\u017cy oraz w ostatnim trymestrze.<\/p>\n

Jak unikn\u0105\u0107 zagro\u017ce\u0144 dla ewentualnej ci\u0105\u017cy, gdy pacjentka nie jest \u015bwiadoma odmiennego stanu?<\/p>\n

    \n
  • Planowane badanie RTG wykonujemy w 1. fazie cyklu, czyli po miesi\u0105czce, ale przed jajeczkowaniem.<\/li>\n
  • Wybieramy, o ile mamy tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, miejsce z nowoczesnym sprz\u0119tem do zdj\u0119\u0107 rentgenowskich, kt\u00f3ry emituje jak najni\u017csze dawki promieniowania.<\/li>\n<\/ul>\n

    Badanie RTG u dzieci<\/strong><\/h2>\n

    Co do zasady ostro\u017cnie do badania RTG podchodz\u0105 lekarze noworodk\u00f3w i niemowl\u0105t. Mimo niskich dawek promieniowania tego typu badanie wykonywane jest wtedy, gdy jest absolutnie konieczne. Jakie mog\u0105 by\u0107 wskazania do prze\u015bwietlenia u tak ma\u0142ych dzieci? Jest ich kilka:<\/p>\n

      \n
    • diagnoza wad wrodzonych,<\/li>\n
    • diagnoza zwi\u0105zana z nieprawid\u0142owo\u015bciami ze strony uk\u0142adu oddechowego (zaburzenia oddychania, dysplazja oskrzelowo-p\u0142ucna, zesp\u00f3\u0142 aspiracji sm\u00f3\u0142ki),<\/li>\n
    • urazy oko\u0142oporodowe, przyk\u0142adowo z\u0142amania ko\u015bci czaski lub ko\u0144czyn,<\/li>\n
    • wrodzone wady serca lub innych narz\u0105d\u00f3w, wady uk\u0142adu nerwowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n
      \n
      \n
      \n
      \n <\/span>\n <\/div>\n \n U starszych dzieci badanie RTG jest zazwyczaj robione z powodu uraz\u00f3w: z\u0142ama\u0144, zwichni\u0119\u0107 lub po po\u0142kni\u0119ciu drobnych przedmiot\u00f3w. Cz\u0119st\u0105 przyczyn\u0105 prze\u015bwietlenia s\u0105 te\u017c ostre infekcje dr\u00f3g oddechowych, jak zapalenie p\u0142uc.\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n

      Gdzie jeszcze maj\u0105 zastosowanie promienie RTG? <\/strong><\/h2>\n

      Podstawowe badanie RTG nie jest jedynym, kt\u00f3re wykorzystuje promieniowanie X. Z powodzeniem s\u0105 one w u\u017cyciu przy innych badaniach, takich jak:<\/p>\n

        \n
      • agiografia, czyli badanie \u017cy\u0142 z u\u017cyciem kontrastu wstrzykiwanego do \u017cy\u0142,<\/li>\n
      • densytometria, czyli pomiar g\u0119sto\u015bci ko\u015bci, by zobrazowa\u0107 ewentualne urazy i schorzenia,<\/li>\n
      • mammografia, czyli badanie piersi aparatur\u0105 wyposa\u017con\u0105 w lampy rentgenowskie i przy u\u017cyciu minimalnych dawek promieniowania X,<\/li>\n
      • pantomogram, czyli zdj\u0119cie rentgenowskie szcz\u0119ki, wykorzystywane w diagnostyce i leczeniu stomatologicznym,<\/li>\n
      • tomografia komputerowa, czyli obrazowanie tkanek mi\u0119kkich przy zastosowaniu dok\u0142adnie takich samych zasad prze\u015bwietlania, jak przy standardowym badaniu RTG.<\/li>\n<\/ul>\n

        PODSUMOWANIE:<\/b><\/p>\n

          \n
        • Badanie RTG jest powszechnym, nieinwazyjnym i szybkim badaniem obrazowym, kt\u00f3re stosuje si\u0119 w celu potwierdzenia uraz\u00f3w, zmian zwyrodnieniowych czy nowotworowych lub w diagnostyce przewlek\u0142ych stan\u00f3w b\u00f3lowych.<\/li>\n
        • Prze\u015bwietlenie RTG stosuje si\u0119 przy diagnozowaniu uk\u0142adu oddechowego, uk\u0142adu pokarmowego lub uk\u0142adu kostnego.<\/li>\n
        • Obecnie dawki promieniowania RTG s\u0105 minimalne, co powoduje wi\u0119ksze bezpiecze\u0144stwo badania rentgenowskiego. Niemniej zaleca si\u0119 wykonywanie prze\u015bwietlenia tylko w sytuacjach koniecznych.<\/li>\n
        • Kobiety w ci\u0105\u017cy oraz ma\u0142e dzieci powinny mie\u0107 robione badanie RTG przy zachowaniu szczeg\u00f3lnej ostro\u017cno\u015bci.<\/li>\n
        • Badanie RTG ma bardzo szerokie zastosowanie w diagnostyce i leczeniu, poniewa\u017c pozwala prze\u015bwietli\u0107 praktycznie ka\u017cd\u0105 cze\u015b\u0107 cia\u0142a.<\/li>\n<\/ul>\n

          \u00a0<\/strong><\/p>\n