{"id":9627,"date":"2021-11-02T11:42:29","date_gmt":"2021-11-02T10:42:29","guid":{"rendered":"https:\/\/wp-dev-2.beesafe.pl\/?p=9627"},"modified":"2025-07-17T15:22:55","modified_gmt":"2025-07-17T14:22:55","slug":"uprawnienia-strazy-miejskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beesafe.pl\/porady\/uprawnienia-strazy-miejskiej\/","title":{"rendered":"Uprawnienia stra\u017cy miejskiej"},"content":{"rendered":"

Wydaje ci si\u0119, \u017ce stra\u017c miejska w zasadzie \u201enic nie mo\u017ce\u201d? To b\u0142\u0105d, bo rzeczywisto\u015b\u0107 jest z go\u0142a inna. Uprawnienia stra\u017cy miejskiej s\u0105 do\u015b\u0107 szerokie, a od 30 sierpnia tego roku gminni stra\u017cnicy mog\u0105 nak\u0142ada\u0107 nawet mandaty karne na rowerzyst\u00f3w i kieruj\u0105cych hulajnogami.  O tym, jakie s\u0105 dok\u0142adnie uprawnienia stra\u017cy miejskiej dowiesz si\u0119 z naszego poradnika.<\/strong><\/p>\n\n

\n
\n <\/span>\n
\n
\n \n Uzupe\u0142nij tylko 2 pola i poznaj cen\u0119 OC\/AC od razu!\n <\/span>\n\n <\/div>\n \n Poznaj cen\u0119 OC\/AC\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n

Stra\u017c miejska bywa okre\u015blana lokaln\u0105 policj\u0105. Z jednej strony nieco na wyrost, bo uprawnienia stra\u017cy miejskiej s\u0105 w\u0119\u017csze ni\u017c policjant\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie odk\u0105d w 2015 roku odebrano tym s\u0142u\u017cbom prawo do u\u017cywania fotoradar\u00f3w. Z drugiej, jest wiele wykrocze\u0144, za kt\u00f3re stra\u017cnicy miejscy mog\u0105 kara\u0107 i to nawet mandatem. Z\u0142e parkowanie, za\u015bmiecanie, generowanie smogu czy za szybka jazda rowerem lub hulajnog\u0105 po chodniku to cz\u0119\u015b\u0107 z wykrocze\u0144, za kt\u00f3re mo\u017cna dosta\u0107 grzywn\u0119 od stra\u017cnik\u00f3w miejskich (gminnych).<\/p>\n

Do czego ma prawo stra\u017c miejska?<\/strong><\/h2>\n

Stra\u017c miejska jest gminn\u0105 jednostk\u0105 mundurow\u0105 (podlega lokalnym w\u0142adzom). Jej celem jest ochrona porz\u0105dku i zapewnienie spokoju w miejscach publicznych. Podstawowe uprawnienia stra\u017cy miejskiej s\u0105 wymienione w Ustawie o stra\u017cach gminnych, konkretnie w artykule 11, ust. 1.<\/p>\n

W okre\u015blonym zakresie (mniejszym ni\u017c policja) stoi na stra\u017cy porz\u0105dku w ruchu ulicznym i ma uprawnienia kontrolne. Mo\u017ce kontrolowa\u0107 tak\u017ce transport zbiorowy w zakresie okre\u015blonym przepisami.<\/p>\n

Stra\u017cnicy miejscy s\u0105 te\u017c zobowi\u0105zani do wsp\u00f3\u0142pracy m.in. ze s\u0142u\u017cbami ratowniczymi w ramach niesienia pomocy i usuwania awarii technicznych, skutk\u00f3w zniszcze\u0144, kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych i innych tego typu zdarze\u0144. Ponadto  funkcjonariusze stra\u017cy miejskiej mog\u0105 zabezpiecza\u0107 miejsca przest\u0119pstw czy  katastrof. W miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci bior\u0105 te\u017c udzia\u0142 w ustalaniu \u015bwiadk\u00f3w danego zdarzenia.<\/p>\n

Stra\u017c wraz z innymi s\u0142u\u017cbami zabezpiecza te\u017c imprezy i zgromadzenia publiczne oraz mo\u017ce ochrania\u0107 obiekty i urz\u0105dzenia u\u017cyteczno\u015bci publicznej. Rol\u0105 stra\u017cnik\u00f3w miejskich jest te\u017c informowanie lokalnych spo\u0142eczno\u015bci o zagro\u017ceniach lub ich poziomie (np. przy powodziach, nawa\u0142nicach). Ponadto w kompetencjach gminnych funkcjonariuszy le\u017cy konwojowanie dokument\u00f3w, pieni\u0119dzy i warto\u015bciowych przedmiot\u00f3w dla potrzeb gminy. Stra\u017cnicy zajmuj\u0105 si\u0119 te\u017c doprowadzeniem nietrze\u017awych do izby wytrze\u017awie\u0144 lub ich miejsca zamieszkania.<\/p>\n\n

\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n \n W czasie s\u0142u\u017cby stra\u017cnik miejski musi mie\u0107 za\u0142o\u017cony mundur, a przy sobie legitymacj\u0119 s\u0142u\u017cbow\u0105, identyfikator i emblemat gminy.\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n

Obowi\u0105zkiem ka\u017cdego stra\u017cnika miejskiego i gminnego jest przestrzeganie prawa i rzetelne wykonywanie pole\u0144 prze\u0142o\u017conych. Do tego stra\u017c miejska jest zobowi\u0105zana do wsp\u00f3\u0142pracy z policj\u0105 oraz innymi s\u0142u\u017cbami i to zar\u00f3wno w ramach prowadzenia w\u0142asnych czynno\u015bci, jak i w ramach dzia\u0142a\u0144 realizowanych przez inne s\u0142u\u017cby.<\/p>\n

Troch\u0119 historii \u2013 dlaczego powsta\u0142a stra\u017c miejska?<\/strong><\/h2>\n

Stra\u017c miejska (gminna) powsta\u0142a na bazie przemian ustrojowych w 1989 roku. Ju\u017c rok p\u00f3\u017aniej zosta\u0142y powo\u0142ane samorz\u0105dy terytorialne, kt\u00f3rych jednym z obowi\u0105zk\u00f3w by\u0142o zapewnienie porz\u0105dku publicznego. A st\u0105d by\u0142 ju\u017c tylko krok do powo\u0142ania lokalnej policji, czyli w\u0142a\u015bnie stra\u017cy miejskiej.<\/p>\n

Od 1991 roku zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 jednostki stra\u017cnik\u00f3w miejskich. Jedn\u0105 z pierwszych by\u0142a warszawska stra\u017c miejska, kt\u00f3r\u0105 powo\u0142ano do \u017cycia uchwa\u0142\u0105 z 1 maja 1991 roku. Nowa formacja zacz\u0119\u0142a dzia\u0142a\u0107 od 1 czerwca tego roku, a 8 listopada 120 stra\u017cnik\u00f3w miejskich z\u0142o\u017cy\u0142o uroczyste \u015blubowanie.<\/p>\n

Jak pokazuj\u0105 statystki, sto\u0142eczna stra\u017c miejska nale\u017cy do najbardziej zapracowanych w kraju. Nie ma co si\u0119 dziwi\u0107, w ko\u0144cu Warszawa jest najwi\u0119ksz\u0105 aglomeracj\u0105 w Polsce. W 2020 roku pod numerem alarmowym warszawskich stra\u017cnik\u00f3w przyj\u0119to 435 tys. zg\u0142osze\u0144 \u2013 \u015brednio jedno na minut\u0119. Przeci\u0119tnie oznacza to prawie 1200 interwencji dziennie. Najwi\u0119cej incydent\u00f3w dotyczy\u0142o tych zwi\u0105zanych z ruchem drogowych \u2013 przede wszystkich chodzi\u0142o o nieprawid\u0142owe parkowanie lub \u0142amanie zakaz\u00f3w zatrzymywania si\u0119. Wiele z interwencji sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na\u0142o\u017ceniem blokady na ko\u0142a lub usuni\u0119ciem \u017ale zaparkowanego auta na policyjny parking (o tym, jak odebra\u0107 samoch\u00f3d z parkingu policyjnego wi\u0119cej piszemy w naszym tek\u015bcie „Jak odebra\u0107 samoch\u00f3d z parkingu policyjnego<\/a>„).<\/p>\n\n

\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n \n Czy wiesz, \u017ce: Pierwsza stra\u017c miejska zosta\u0142a utworzona w Lublinie. Niestety, w 2016 roku decyzj\u0105 prezydenta tego miasta, formacja zosta\u0142a rozwi\u0105zana.\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n

Pocz\u0105tkowo stra\u017c miejska nazywa\u0142a si\u0119 te\u017c stra\u017c\u0105 municypaln\u0105. Na mocy ustawy z 1997 roku zakazano tej nazwy. Wtedy te\u017c ujednolicono umundurowanie i wygl\u0105d woz\u00f3w stra\u017cnik\u00f3w gminnych.<\/p>\n

Uprawnienia stra\u017cy miejskiej \u2013 czas na szczeg\u00f3\u0142y <\/strong><\/h2>\n

Uprawnienia stra\u017cy miejskiej (gminnej) s\u0105 czasem mylone z kompetencjami policji. Niekt\u00f3rzy poczytuj\u0105 to nawet za zarzut, uznaj\u0105c, \u017ce rol\u0105 stra\u017cnik\u00f3w jest dublowanie dzia\u0142a\u0144 policji. W rzeczywisto\u015bci kompetencje gminnych funkcjonariuszy s\u0105 znacznie w\u0119\u017csze, ale te\u017c cze\u015b\u0107 uprawnie\u0144 pokrywa si\u0119 z tymi, kt\u00f3re maj\u0105 policjanci. Dlatego mandat od stra\u017cy miejskiej nie jest niczym dziwnym. <\/strong><\/p>\n

Przyjrzyjmy si\u0119, co wolno miejskiemu stra\u017cnikowi?<\/strong><\/h3>\n
    \n
  1. Pilnowanie porz\u0105dku w miejscach publicznych. Stra\u017cnicy miejscy (gminni) mog\u0105 poucza\u0107, ostrzega\u0107, zwraca\u0107 uwag\u0119, a nawet legitymowa\u0107, by potwierdzi\u0107 lub ustali\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 danej osoby.<\/li>\n
  2. Zatrzymanie i przeszukanie baga\u017cu. Zgodnie z przepisami miejscy stra\u017cnicy mog\u0105 zatrzyma\u0107 osoby podejrzane o pope\u0142nienie przest\u0119pstwa lub niebezpieczne, by przekaza\u0107 je najbli\u017cszej jednostce policji. Mog\u0105 kontrolowa\u0107 rzeczy osobiste, w tych przeszuka\u0107 baga\u017c, je\u015bli maj\u0105 podejrzenie pope\u0142nienia przest\u0119pstwa. Nie musz\u0105 w tym celu wzywa\u0107 policji \u2013 na to przyjdzie czas, gdy przeszukanie potwierdzi podejrzenia.<\/li>\n
  3. Nak\u0142adanie grzywny. Otrzymanie mandatu karnego od stra\u017cnika miejskiego jest zdecydowanie najcz\u0119stszym przypadkiem kontaktu z tymi s\u0142u\u017cbami. Tym bardziej, \u017ce powod\u00f3w do nak\u0142adania grzywny przez stra\u017c miejsk\u0105 jest ca\u0142kiem sporo, m.in.:\n