Katarzyna Matusiak Matusiak Katarzyna 17.07.2025

Wielu ludziom posiadanie nieruchomości jest marzeniem, ale często zdarza się, że nieruchomość należy do kilku osób, czyli jest ona w posiadaniu we współwłasności. Choć współwłasność może być korzystna z wielu powodów, to jednak często wiąże się z problemami natury prawnej, finansowej czy emocjonalnej. Dlatego w Polsce istnieje zniesienie współwłasności nieruchomości.

W tym artykule znajdziesz

    Co oznacza współwłasność nieruchomości?

    zniesienie współwłasności nieruchomości

    Współwłasność nieruchomości oznacza, że dana nieruchomość należy do kilku osób jednocześnie. Współwłaściciele dzielą między sobą prawa własności nieruchomości, co oznacza, że każdy z nich ma prawo korzystania z niej w określony sposób. Współwłasność może dotyczyć zarówno budynków mieszkalnych, jak i gruntów rolnych czy działek budowlanych.

    Posiadanie nieruchomości we współwłasności ma swoje zalety i wady. Wśród zalet można wymienić na przykład niższe koszty zakupu nieruchomości oraz łatwiejszy dostęp do kredytów hipotecznych. Ponadto, posiadanie nieruchomości we współwłasności może wiązać się z określonymi korzyściami finansowymi, na przykład w przypadku wynajmu.

    Wadą współwłasności nieruchomości jest natomiast ryzyko powstania konfliktów między współwłaścicielami, które mogą dotyczyć np. sposobu korzystania z nieruchomości, jej remontów czy opłat związanych z jej utrzymaniem. Ponadto, w przypadku nieuregulowania kwestii związanych z ewentualnymi długami czy zobowiązaniami współwłaścicieli, nieruchomość może zostać zajęta przez wierzyciela.

    Zniesienie współwłasności nieruchomości u notariusza

    Zniesienie współwłasności nieruchomości u notariusza to jedna z możliwych form rozwiązania problemu posiadania nieruchomości we współwłasności. Jest to szczególnie korzystne rozwiązanie w przypadku, gdy współwłaściciele są zgodni co do sposobu podziału nieruchomości lub chcą znacznie uprościć procedurę zniesienia współwłasności.

    Aby przeprowadzić zniesienie współwłasności nieruchomości u notariusza, należy udać się do kancelarii notarialnej wraz ze wszystkimi współwłaścicielami. Notariusz przeprowadzi wówczas odpowiednią procedurę, w ramach której zostanie sporządzony akt notarialny oraz protokół podziału nieruchomości. W akcie notarialnym zostanie dokładnie opisana nieruchomość oraz jej udziały, a także zostaną określone prawa i obowiązki każdego ze współwłaścicieli. Natomiast protokół podziału nieruchomości zawierać będzie szczegółowy opis sposobu podziału nieruchomości oraz informacje na temat tego, które części nieruchomości przypadają poszczególnym współwłaścicielom.

    Opłaty związane z przeprowadzeniem procedury zniesienia współwłasności nieruchomości u notariusza uzależnione są od wartości nieruchomości oraz liczby współwłaścicieli. W przypadku nieruchomości o wartości powyżej 10 000 złotych opłata wynosi 1% wartości nieruchomości, ale nie mniej niż 400 złotych. Natomiast w przypadku nieruchomości o wartości poniżej 10 000 złotych opłata wynosi 400 złotych.

    Wzór na zgodne zniesienie współwłasności nieruchomości

    Wzór na zgodne zniesienie współwłasności nieruchomości to dokument, który umożliwia właścicielom nieruchomości uzgodnienie szczegółów dotyczących podziału nieruchomości oraz sposobu dokonania jej rozdzielenia między współwłaścicieli. Aby taki wzór był skuteczny, powinien zawierać kilka kluczowych elementów.

    Czytaj także: Podatek od sprzedaży nieruchomości

    Przede wszystkim, wzór na zgodne zniesienie współwłasności nieruchomości powinien określać sposób podziału nieruchomości, w tym udziały poszczególnych współwłaścicieli. Powinien też zawierać szczegółowy opis każdej z części nieruchomości, w tym informacje dotyczące powierzchni, lokalizacji i ewentualnych ograniczeń związanych z daną częścią nieruchomości.

    Przykłady dokumentów, które należy dołączyć do wniosku o zgodne zniesienie współwłasności nieruchomości to m.in. akt własności nieruchomości, umowy dotyczące korzystania z nieruchomości, dokumenty potwierdzające uregulowanie wszelkich zobowiązań związanych z nieruchomością oraz oświadczenia wszystkich współwłaścicieli o zgodzie na podział nieruchomości. W przypadku nieruchomości rolnych, konieczne będzie również dołączenie dokumentów potwierdzających prawa do użytkowania wieczystego lub dzierżawy nieruchomości.

    Wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości

    Wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości należy złożyć w momencie, gdy współwłaściciele nieruchomości postanawiają rozwiązać swoją współwłasność i podzielić nieruchomość między siebie. Wniosek ten może zostać złożony u notariusza lub w sądzie.

    Do wniosku o zniesienie współwłasności nieruchomości należy dołączyć szereg dokumentów, które są niezbędne do przeprowadzenia tej procedury. Wśród tych dokumentów znajdują się m.in. akt własności nieruchomości, umowy dotyczące korzystania z nieruchomości, dokumenty potwierdzające uregulowanie wszelkich zobowiązań związanych z nieruchomością oraz oświadczenia wszystkich współwłaścicieli o zgodzie na podział nieruchomości.

    Wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości można złożyć u notariusza lub w sądzie. W przypadku złożenia wniosku u notariusza, cała procedura przeprowadzana jest na zasadzie zgody współwłaścicieli, bez konieczności wytaczania sprawy sądowej. W przypadku złożenia wniosku w sądzie, procedura może być bardziej skomplikowana i czasochłonna, a jej wynik zależy od decyzji sądu.

    Koszty związane ze zniesieniem współwłasności nieruchomości

    Koszty związane ze zniesieniem współwłasności nieruchomości mogą być zróżnicowane i zależą od wybranej drogi postępowania. Jeśli współwłasność jest znoszona u notariusza, należy liczyć się z opłatą notarialną, której wysokość jest uzależniona od wartości nieruchomości oraz ustaleń stron. Do tego dochodzą koszty sporządzenia wypisów aktu notarialnego. W przypadku zniesienia współwłasności w sądzie, obowiązuje opłata sądowa za złożenie wniosku – jej wysokość określa tabela opłat sądowych.

    Dodatkowo, jeśli w ramach zniesienia współwłasności dochodzi do wyrównania udziałów między współwłaścicielami (np. poprzez dopłatę), może wystąpić obowiązek podatkowy w postaci podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Warto również uwzględnić ewentualne koszty wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, jeśli jej wartość jest przedmiotem sporu. Wszystkie te elementy składają się na finalne koszty procesu, które powinny być starannie zaplanowane przez strony.

    Zniesienie współwłasności nieruchomości rolnej

    zniesienie współwłasności nieruchomości

    Procedura zniesienia współwłasności nieruchomości rolnej różni się od procedury dla nieruchomości mieszkalnych i komercyjnych ze względu na specyfikę nieruchomości rolnych. W przypadku nieruchomości rolnej, należy złożyć dodatkowe dokumenty, które potwierdzają prawa do użytkowania wieczystego lub dzierżawy nieruchomości, a także dokumenty związane z ewidencją gruntów.

    Zgodnie z polskim prawem, zniesienie współwłasności nieruchomości rolnej może ubiegać się tylko osoba, która posiada uprawnienia do dzierżawy lub użytkowania wieczystego nieruchomości rolnych. Taka osoba musi wskazać również pozostałych współwłaścicieli nieruchomości i przedstawić uzasadnienie, dlaczego chce dokonać zniesienia współwłasności.

    Do dokumentów, jakie należy złożyć w przypadku wniosku o zniesienie współwłasności nieruchomości rolnej, należą m.in. dokumenty potwierdzające prawa do użytkowania wieczystego lub dzierżawy nieruchomości, umowy dzierżawy lub użytkowania wieczystego, a także dokumenty związane z ewidencją gruntów. W przypadku gdy istnieją na nieruchomości obiekty budowlane, takie jak budynki czy magazyny, należy dołączyć do wniosku również dokumenty dotyczące tych obiektów.

    Zniesienie współwłasności w sądzie

    Zniesienie współwłasności nieruchomości w sądzie to kolejna opcja dla osób, które chcą zakończyć ten rodzaj współwłasności. Przeprowadzenie takiej procedury jest konieczne w przypadku, gdy właściciele nieruchomości nie mogą dojść do porozumienia w sprawie podziału lub gdy któryś z właścicieli nie chce zgodzić się na zniesienie współwłasności na drodze notarialnej.

    Postępowanie sądowe w sprawie zniesienia współwłasności nieruchomości rozpoczyna się od złożenia przez jednego z właścicieli wniosku do sądu właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Następnie, sąd przeprowadza rozprawę, w trakcie której ustala warunki zniesienia współwłasności i dokonuje podziału nieruchomości. Warto zaznaczyć, że postępowanie sądowe może potrwać dłużej niż procedura notarialna.

    W przypadku zniesienia współwłasności nieruchomości przez sąd, niezbędne jest złożenie odpowiednich dokumentów, takich jak m.in. aktu notarialnego dotyczącego nieruchomości, umowy o podział nieruchomości oraz dokumentów potwierdzających prawa do nieruchomości.

    Obowiązek podatkowy przy zniesieniu współwłasności nieruchomości

    Przeprowadzenie zniesienia współwłasności nieruchomości wiąże się z pewnymi kosztami, z którymi warto się zapoznać przed rozpoczęciem procedury. Jednym z takich kosztów są podatki i opłaty.

    Podstawowym podatkiem, który należy uiścić w przypadku zniesienia współwłasności, jest podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC). W zależności od wartości nieruchomości, stawki podatku wynoszą od 0,5% do 2% wartości nieruchomości. Ponadto, w przypadku sprzedaży nieruchomości w ciągu pięciu lat od daty jej nabycia, należy uiścić podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) w wysokości 19% wartości sprzedaży.

    Warto zaznaczyć, że koszty te z reguły ponosi każdy ze współwłaścicieli proporcjonalnie do jego udziału w nieruchomości. Można jednak zmienić sposób ponoszenia tych kosztów poprzez ustalenie tego w umowie pomiędzy współwłaścicielami.

    Aby uniknąć niepotrzebnych kosztów, warto zawsze dokładnie zapoznać się z procedurą i wymaganymi dokumentami przed rozpoczęciem procesu zniesienia współwłasności. Warto również skonsultować się z fachowcem, który pomoże nam w prawidłowym i efektywnym przeprowadzeniu procedury.

    Zniesienie współwłasności nieruchomości – podsumowanie

    zniesienie współwłasności nieruchomości

    Podsumowując, zniesienie współwłasności nieruchomości to procedura, która pozwala na rozwiązanie problemów związanych z posiadaniem nieruchomości we współwłasności. Można to zrobić na dwa sposoby: w kancelarii notarialnej lub w sądzie. W przypadku zniesienia współwłasności nieruchomości rolnej należy jednak skorzystać z pomocy sądu.

    Ważnymi dokumentami w procedurze zniesienia współwłasności są m.in. umowa notarialna, oświadczenia właścicieli oraz zaświadczenia o braku zaległości podatkowych. W przypadku postępowania sądowego do wniosku należy dołączyć dodatkowe dokumenty, takie jak np. odpis z księgi wieczystej.

    Dla osób planujących przeprowadzenie takiej procedury warto zastanowić się nad wyborem właściwej formy, której dokonanie będzie korzystne dla wszystkich właścicieli. Warto też zwrócić uwagę na koszty związane z przeprowadzeniem procedury oraz na obowiązek odprowadzenia podatków. Przed podjęciem decyzji warto też skonsultować się z notariuszem lub prawnikiem, którzy pomogą w doborze najlepszej formy i w przeprowadzeniu procedury w sposób jak najkorzystniejszy dla wszystkich właścicieli nieruchomości.

    Autor artykułu

    Katarzyna Matusiak Matusiak Katarzyna Autorka wielu tekstów poradnikowych o tematyce finansowej i ekonomii. Z wykształcenia specjalistka ds. Public Relations. Dzięki pracy w towarzystwach ubezpieczeniowych, posiada niezbędne doświadczenie, którym dzieli się z czytelnikami bloga Beesafe.

    Dołącz do dyskusji

    Zamów rozmowę
    Zamów rozmowę
    Potrzebujesz pomocy? Potrzebujesz pomocy?