Weronika Cichocka Cichocka Weronika 17.07.2025

Trzeba pamiętać, że.nie zawsze to, co jest dla nas wyłącznie zamiennikiem np. dla okularów soczewki, jest tak samo traktowane przez ustawodawcę. Niestety, to może, być kosztowna pomyłka. Ile wynosi mandat za jazdę w soczewkach?

W tym artykule znajdziesz

    Mandat za jazdę w soczewkach – kodeks wykroczeń

    Przede wszystkim pamiętajmy o tym, że zgodnie z przepisami i jazda bez okularów traktowana jest przez policję, jako jazda bez uprawnień. Wynika to bezpośrednio ze znowelizowanej Ustawy Kodeksu Wykroczeń:

    Art. 94. – [Prowadzenie pojazdu bez uprawnienia] – Kodeks wykroczeń.

    Art. 94. [Prowadzenie pojazdu bez uprawnienia]

    • 1. Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd mechaniczny, nie mając do tego uprawnienia, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1500 złotych.

    W dotychczasowych przepisach dla tego rodzaju przewinienie groziła kara w wysokości 500 zł. Jednakże już od 1 stycznia 2023 roku kwota ta wzrosła trzykrotnie. Opisy pozwalają również na to, aby w przypadku takich osób można było zabrać prawo jazdy:

    87 § 3 k.w., w razie popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 k.w., to jest prowadzenia pojazdu mechanicznego po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, obligatoryjne jest orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.

    Nie każdy może prowadzić pojazd bez dodatkowych wymogów. W stosunku do niektórych osób określone jest, jakim dodatkowym wsparciem, w postaci na przykład aparatu słuchowego lub okularów, muszą się one posługiwać. Część osób ma również ograniczone możliwości poruszania się, na przykład tylko do zakresu pory dnia, tj. nie mogą jeździć w nocy. Wszystko zależy od tego, co znajduje się w Twoim prawie jazdy.

    Kody oznaczone symbolem 01 dotyczą wymaganej korekty lub ochrony wzroku:

    01.01 – okulary,

    01.02 – soczewka(i) kontaktowa(e),

    01.03 – okulary ochronne,

    01.04 – szkła przyciemnione,

    01.05 – przepaska na oko,

    01.06 – okulary lub soczewki kontaktowe.

    Kody ograniczeń oznaczone 02 wymaganej korekta słuchu

    02.01 – aparat słuchowy jedno uszny.

    02.02 – aparat słuchowy obu uszny.

    Kody ograniczeń 03 wymagające używania protez narządu ruchu podczas jazdy

    03.01 – proteza lub szyna ortopedyczna kończyny górnej.

    03.02 – proteza lub szyna ortopedyczna kończyny dolnej.

    Okulary a soczewki

     W związku z powyższym, jeżeli kierowca ma uprawnienia i prawo jazdy jednakże w rubryce dwunastej posiada kod 01.01 to w momencie, gdy będzie prowadził pojazd w soczewkach, może otrzymać mandat. Dlaczego?

    Dlatego, że prowadził w nieodpowiedni sprzęcie dla jego wady podobnie stanie się, gdy w rubryce posiada kod 01.02, czyli powinien prowadzić pojazd mechaniczny w soczewkach kontaktowych, a będzie prowadził auto w okularach. z punktu widzenia przepisów okulary i soczewki nie mogą być traktowane zamienne.

    Wiele wątpliwości może budzić również fakt, Poruszania się pojazdem mechanicznym w okularach typu zerówki. Wtedy to po stronie kierowcy Będzie udowodnienie, że okulary tego typu mają walor jedynie estetyczny, a nie poprawiający wzrok. Jest to niezwykle trudne do przeprowadzenia podczas kontroli drogowej. Tu również należy liczyć się z mandatem.

    Czy to wszystkie kody? Nie, jest ich o wiele więcej

    Kody ograniczeń 05 wymagane ograniczone korzystanie z pojazdu

    05.01 – jazda w godzinach dziennych (od świtu do zmierzchu)

    05.02 – jazda tylko w obrębie określonego obszaru administracyjnego (np. nazwa miasta).

    05.03 – jazda bez pasażerów

    05.04 – jazda z prędkością nie większą niż  (TU WSKAZANE) km/h

    05.05 – jazda tylko w towarzystwie osoby posiadającej prawo jazdy

    05.06 – bez prawa ciągnięcia przyczepy

    05.07 – bez prawa jazdy po autostradach

    Kody ograniczeń 10 wymagane modyfikacje w układzie zmiany biegów

    10.01 – ręczna zmiana biegów

    10.02 – bez pedału sprzęgła (albo dźwigni ręcznej dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 i A)

    10.03 – zmiana biegów sterowana elektronicznie

    10.04 – zmodyfikowana dźwignia zmiany biegów

    10.05 – bez przekładni dodatkowej

    Kody ograniczeń 15 wymagana modyfikacja sprzęgła

    15.01 – zmodyfikowana dźwignia zmiany biegów

    15.02 – sprzęgło sterowane ręcznie

    15.03 – sprzęgło automatyczne

    15.04 – składany lub odkręcany pedał sprzęgła za przegrodą

    Kody ograniczeń 20 wymagane modyfikacje w układzie hamulcowym

    20.01 – zmodyfikowany pedał hamulca

    20.02 – powiększony pedał hamulca

    20.03 – pedał hamulca dostosowany do obsługi lewą stopą

    20.04 – pedał hamulca pod całą stopę

    20.05 – wychylny pedał hamulca

    20.06 – ręcznie sterowany hamulec roboczy

    20.07 – maksymalne użycie wzmocnionego hamulca roboczego

    20.08 – maksymalne użycie hamulca awaryjnego zintegrowanego z hamulcem roboczym

    20.09 – zmodyfikowany hamulec postojowy

    20.10 – elektrycznie sterowany hamulec postojowy

    20.11 – nożny hamulec postojowy

    20.12 – składany lub odkręcany pedał hamulca za przegrodą

    20.13 – hamulec obsługiwany kolanem

    20.14 – elektrycznie sterowany hamulec roboczy

    Kody ograniczeń 25 wymagane modyfikacje w układzie przyspieszenia

    25.01 – zmodyfikowany pedał przyspieszenia

    25.02 – pedał przyspieszenia pod całą stopę

    25.03 – wychylny pedał przyspieszenia.

    25.04 – przyspieszenie sterowane ręcznie

    25.05 – przyspieszenie sterowane kolanem

    25.06 – serwo przyspieszacz

    25.07 – pedał przyspieszenia po lewej stronie pedału hamulca

    25.08 – pedał przyspieszenia po lewej stronie

    25.09 – składany lub odkręcany pedał przyspieszenia za przegrodą

    Kody ograniczeń 30 wymagane wspólne modyfikacje układów hamowania i przyspieszenia

    30.01 – pedały równoległe

    30.02 – pedały na tym samym lub prawie na tym samym poziomie

    30.03 – przesuwne pedały hamowania i przyspieszenia

    30.04 – pedały hamowania i przyspieszenia z przesuwem i szyną

    30.05 – składane lub odkręcane pedały hamowania i przyspieszenia

    30.06 – wypiętrzona podłoga

    30.07 – przegroda z boku pedału hamulca

    30.08 – przegroda na protezę lub szynę z boku pedału hamulca

    30.09 – przegroda pod pedałami hamowania i przyspieszenia

    30.10 – podparcie pięty lub nogi

    30.11 – elektryczne sterowanie hamowaniem i przyspieszaniem

    Kody ograniczeń 35 wymagane modyfikacje urządzeń sterowania

     35.01 – urządzenia sterowania obsługiwane bez negatywnego wpływu na kierowanie i obsługę

    35.02 – urządzenia sterowania obsługiwane bez konieczności puszczenia kierownicy i akcesoriów (w tym gałek, dźwigni)

    35.03 – urządzenia sterowania obsługiwane bez konieczności puszczenia kierownicy i akcesoriów lewą ręką

    35.04 – urządzenia sterowania obsługiwane bez konieczności puszczenia kierownicy i akcesoriów prawą ręką

    35.05 – urządzenia sterowania obsługiwane bez konieczności puszczenia kierownicy i akcesoriów ze wspólnymi mechanizmami hamowania i przyspieszenia

    Kody ograniczeń 40 wymagane modyfikacje w układzie kierowniczym

    40.01 – zwykły układ kierowniczy ze wspomaganiem

    40.02 – układ kierowniczy z aktywnym wspomaganiem

    40.03 – układ kierowniczy z systemem rezerwowym (sprzężeniem zwrotnym)

    40.04 – wydłużona kolumna kierownicy

    40.05 – zmodyfikowana kierownica (grubszy lub cieńszy przekrój koła kierownicy, kierownica o mniejszej średnicy)

    40.06 – wychylne koło kierownicy

    40.07 – pionowe koło kierownicy

    40.08 – poziome koło kierownicy

    40.09 – kierowanie nożne

    40.10 – alternatywny system kierownicy (drążek)

    40.11 – gałka na kierownicy

    40.12 – szyna ortopedyczna ręki na kole kierownicy

    40.13 – ze stawem szynowym

    Kody ograniczeń 42 wymagane modyfikacje lusterka wstecznego

    42.01 – zmodyfikowane zewnętrzne lusterko prawe lub lewe

    42.02 – zewnętrzne lusterko na wysięgniku

    42.03 – dodatkowe zewnętrzne lusterko pozwalające na obserwację ruchu

    42.04 – panoramiczne wewnętrzne lusterko

    42.05 – lusterko do obserwacji martwych pól

    42.06 – elektrycznie sterowane zewnętrzne lusterko (lusterka)

    Kody ograniczeń 43 wymagane modyfikacje fotela kierowcy

     43.01 – fotel kierowcy na dobrej wysokości obserwacyjnej i w normalnej odległości od kierownicy i pedałów

    43.02 – fotel kierowcy dostosowany do kształtu ciała

    43.03 – fotel kierowcy z oparciem bocznym stabilizującym pozycję

    43.04 – fotel kierowcy z podłokietnikiem

    43.05 – wydłużone szyny prowadzące fotela kierowcy

    43.06 – zmodyfikowany pas bezpieczeństwa

    43.07 – pas bezpieczeństwa szelkowy

    Kody ograniczeń 44 wymagane modyfikacje motocykli i motorowerów

    44.01 – hamulec z pojedynczym sterowaniem

    44.02 – zmodyfikowany hamulec ręczny

    44.03 – zmodyfikowany hamulec nożny

    44.04 – zmodyfikowana rączka przyspieszenia

    44.05 – ręczna zmiana biegów i ręczne sprzęgło

    44.06 – zmodyfikowane lusterko wsteczne

    44.07 – zmodyfikowane wskaźniki kontrolne (kierunkowskazy, lampy hamulca)

    44.08 – wysokość siedzenia pozwalająca kierowcy na oparcie dwóch stóp na ziemi jednocześnie w pozycji siedzącej

    Inne kody ograniczeń:

    45 – wyłącznie motocykle z koszem

    50 – dla określonego pojazdu/nadwozia

    51 – dla określonego pojazdu/tablicy rejestracyjnej

    70 -wymiana prawa jazdy wydanego za granicą

    71 – wtórnik prawa jazdy

    72 – ograniczenie kategorii A do kategorii A1 w odniesieniu do konkretnych pojazdów

    73 – ograniczenie kategorii B do kategorii B1 w odniesieniu do konkretnych pojazdów

    74 – ograniczenie kategorii C do kategorii C1 w odniesieniu do konkretnych pojazdów,

    75 – ograniczenie kategorii D do kategorii D1 w odniesieniu do konkretnych pojazdów

    76 – ograniczenie kategorii C+E do kategorii C1+E w odniesieniu do konkretnych pojazdów

    77 – ograniczenie kategorii D+E do kategorii D1+E w odniesieniu do konkretnych pojazdów

    78 – wyłącznie pojazdy z automatyczną skrzynią biegów

    95 – potwierdzenie posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej

    96 – potwierdzenie posiadania uprawnień do kierowania zespołem pojazdów

    101- wymagane dodatkowe oznakowanie pojazdu

    102 – wymiana uzyskanego przed dniem 1 lipca 1999 r. prawa jazdy kategorii C bez posiadania kategorii B prawa jazdy

    103 – wymiana uzyskanego przed dniem 1 lipca 1999 r. prawa jazdy kategorii D bez posiadania kategorii B prawa jazdy

    104 – wymiana prawa jazdy kategorii M, z ograniczeniem do kierowania tylko pojazdami wolnobieżnymi

    105 – wymiana prawa jazdy kategorii trolejbusowej, z ograniczeniem do kierowania tylko trolejbusami

    106 – zakaz w zakresie kategorii B prawa jazdy przy posiadaniu kategorii C1, C, D1 lub D prawa jazdy

    107 – wymagane dostosowanie pojazdu do rodzaju schorzenia

    Możliwość zmiany kodu ograniczeń w prawie jazdy

    Kierowcy, którzy mają w prawie jazdy wpisany kod 01.01 (wymóg jazdy w okularach), ale decydują się na korzystanie z soczewek kontaktowych, powinni zadbać o zmianę oznaczenia na kod 01.06, który pozwala na używanie zarówno okularów, jak i soczewek. W tym celu konieczne jest wykonanie badania lekarskiego potwierdzającego możliwość stosowania obu metod korekcji wzroku.

    Po uzyskaniu stosownego orzeczenia kierowca musi złożyć wniosek o wymianę prawa jazdy w odpowiednim urzędzie.

    Konsekwencje prawne za nieprzestrzeganie kodów ograniczeń

    Jazda bez odpowiedniej korekcji wzroku lub niezgodnie z wpisanym w prawo jazdy kodem ograniczeń jest traktowana jako prowadzenie pojazdu bez wymaganych uprawnień. Jeśli podczas kontroli drogowej funkcjonariusz stwierdzi, że kierowca ma wpisany obowiązek jazdy w okularach, ale używa soczewek (przy kodzie 01.01), może nałożyć mandat, a w skrajnych przypadkach sprawa może trafić do sądu.

    Zgodnie z obowiązującymi przepisami, kara za prowadzenie pojazdu bez wymaganych uprawnień wynosi co najmniej 1500 zł, a w szczególnych sytuacjach może zostać nałożony zakaz prowadzenia pojazdów. Dlatego tak ważne jest, aby dopilnować formalności związanych ze zmianą kodu w prawie jazdy, jeśli kierowca decyduje się na inną formę korekcji wzroku niż pierwotnie zadeklarowana.

    PODSUMOWANIE:

    • W Polsce jazda samochodem w okularach i soczewkach wpisywana jest pod różnymi kodami i nie może być traktowana zamiennie.
    • Kod wskazujący, w jakiego rodzaju sprzęcie wspomagającym powinieneś prowadzić, znajduje się w rubryce 12 na prawie jazdy.
    • Za poruszanie się w soczewkach, gdy w prawie jazdy wskazane są wpisane okulary, otrzymasz mandat 1500 zł.

    Sprawdź najszybszy kalkulator OC

    Tagi

    Autor artykułu

    Weronika Cichocka Cichocka Weronika Dziennikarka z wieloletnim doświadczeniem. Od lat pisząca o ubezpieczeniach, ekonomii i zdrowiu. Specjalista ds. PR i marketingu internetowego.

    Dołącz do dyskusji

    Przeczytaj więcej na temat:

    Zamów rozmowę
    Zamów rozmowę
    Potrzebujesz pomocy? Potrzebujesz pomocy?