04/03/2021 16 lipca, 2021 Komunikacyjne
Ten artykuł przeczytasz w 12 minut.

Psychotesty dla kierowców przygotowane są przede wszystkim dla tych osób, które zawodowo pracują jako kierowcy lub też dopiero starają się o posadę, która wymaga tego rodzaju zaświadczeń. Najważniejszym celem badania psychotechnicznego jest ustalenie, czy potencjalny kierowca zawodowy, lub też pracownik wykonujący swoje obowiązki autem, posiada odpowiedni zestaw cech, które są niezbędne do prawidłowego realizowania powierzonych przez pracodawcę obowiązków służbowych.

<3
Uzupełnij tylko 2 pola i poznaj cenę OC/AC od razu!Poznaj cenę OC
X

Czy psychotesty dla kierowców trzeba robić na życzenie pracodawcy?

Polskie przepisy jasno określają, kiedy psychotesty dla kierowców są obowiązkowe. Najbardziej oczywistą grupą kierowców, którzy muszą wykonać z tego rodzaju badania, są osoby, które pracują na etacie kierowcy. Jest to jednak bardzo szeroki zapis, ponieważ dotyczy zarówno dostawców towarów, osób, które prowadzą samochody uprzywilejowane, jak również kurierów dostarczających nam paczki.  Takie osoby muszą wykonać psychotesty dla kierowców zgodnie z Ustawą o transporcie drogowym. Oczywiście wszystkie osoby chętne mogą również odpłatnie wykonać tego rodzaju badania.

Kandydat na zawodowego kierowcę otrzymuję tak zwane orzeczenie psychologiczne, dzięki któremu dopuszczony jest do prowadzenia pojazdów w sposób zawodowy. Tego rodzaju dokument ma swoją ważność i jest to maksymalnie 5 lat. Tu warto jednak wspomnieć, że osoby, które prowadzą działalność gospodarczą i w jej ramach wykonują wyżej wymienione zawody, powinny posiadać tego rodzaju dokument ze sobą podczas wykonywania czynności służbowych.

Osoby zatrudnione na etatach wykonujące innego rodzaju zawody, ale korzystające z aut sposób niemal codzienny, również powinny wykonać tego rodzaju badania, co określone jest w Ustawie o służbie medycyny pracy. Należy pamiętać, że zgodnie z obowiązującymi przepisami artykuł 12 ustęp 1 ustawy z dnia 17 października 2008 roku o zmianie Ustawy o służbie medycyny pracy Dziennik Ustaw nr 220 pozycja nr 1416 badania pracowników wykonywane są wyłącznie, jeżeli podstawą jest umowa pracodawcy z jednostką służby medycyny pracy.

Kogo jeszcze obejmują przepisy?

Przede wszystkim tego rodzaju dokumentację muszą posiadać zarówno instruktorzy nauki jazdy, jaki egzaminatorzy. Dodatkowo wszyscy kierowcy pracujący w przewozach osób, na przykład takich jak Uber czy też Bolt, również powinny posiadać dokumentacja zawodową i mieć zrobione psychotesty dla kierowców. Co ciekawe badania psychotechniczne przechodzą również kandydaci na strażników miejskich, detektywi, jak również sędziowie.

Przeczytaj także: Ubezpieczenie taksówki. Ile kosztuje OC taxi?

Policja, prezydent miasta lub też starosta mają również prawo skierować na tego rodzaju badanie te osoby, które prowadziły auto pod wpływem alkoholu, środków odurzających, jak również te, które przekroczyły dozwoloną liczbę punktów karnych.

Do grona tych, które mogą zostać skierowane na badanie, można również zaliczyć kierowców, którzy uczestniczyli w wypadku czy kolizji, gdzie ofiara została ranna lub też poniosła śmierć.

Czym tak naprawdę są psychotesty dla kierowców?

Na samym początku badania należy się zarejestrować podać dane niezbędna do ustalenia tożsamości. Następnie przeprowadzający wywiad ustala aktualny stan zdrowia potencjalnego kierowcy zawodowego. Ustalany jest również sam przebieg badania tak, aby egzaminowany wiedział, jak będą wyglądać poszczególne etapy. Egzaminowany otrzymuję kwestionariusz z zadaniami, który uzupełnia w określonym przez egzaminującego czasie.

Psychotesty dla kierowców w swojej pierwszej części to praktycznie wyłącznie kwestionariusze. W ramach tego rodzaju badań sprawdzane są cechy danej osoby, jej dojrzałość emocjonalna, umiejętność radzenia sobie w trudnych sytuacjach, poziom gwałtowność i agresji. W tego rodzaju testach nie mniejszą uwagę przywiązuje się również do umiejętności społecznych takich jak: umiejętność pracy w grupie, samokontrola i poddawanie się presji społecznej. Niezwykle istotne jest również sprawdzenie pamięci, a także spostrzegawczości potencjalnego kierowcy zawodowego.

Psychotesty dla kierowców – część druga

Podczas drugiego etapu potencjalny kierowca musi liczyć się z testem oceniającym jego sprawność psychomotoryczną. Co kryje się pod tym hasłem? W tej części sprawdzana jest szybkość reakcji i koordynacja wzrokowo-ruchowa kandydata. Do tego rodzaju badań wykorzystywane są specjalistyczne sprzęty, które oceniają szybkość reakcji w sposób obiektywny. Jakiego rodzaju są te aparaty? Wśród nich znajdziesz na przykład: miernik czasu reakcji, aparat Piórkowskiego czy też stereometr.

Jeżeli kandydat na zawodowego kierowcę przejdzie wyżej wymienione testy w sposób pomyślny, otrzyma pozytywne orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do pracy na wskazanym stanowisku.

Ile trwają badania zawodowych kierowców?

W zależności od tego, na jakie stanowisko aplikujemy, test wraz z badaniami wydłuża się lub skraca. Kierowcy zawodowi mają na wykonanie wszystkich czynności około dwóch godzin. Osoby starające się o dokumentację po to , aby zostać instruktorem lub egzaminatorem w szkole nauki jazdy, i jak również ci, którzy kierują pojazdami uprzywilejowanymi, muszą wygospodarować na te psychotesty około 3 godzin. Inne osoby wskazane w ustawie, takie jak: kierowcy maszyn – muszą poświęcić jedynie jedną godzinę na testy.

Wszystkie inne badania zazwyczaj trwają od jednej do dwóch godzin zegarowych. Naturalnie długość przeprowadzanych testów zależy głównie od tego, jaki sprzęt wykorzystywany jest przez ośrodek egzaminujący. Im bardziej nowoczesne sprzęty, tym sprawniej uzyskamy wynik, jak i szybciej przebiegać będzie sam proces badania psychotechnicznego.

Otrzymałeś skierowanie na badania – co dalej?

Trzeba pamiętać. że skierowanie na psychotesty dla kierowców jest ważne dokładnie tyle dni, ile zwykłe skierowania od lekarza. Oznacza to, że na badanie psychotechniczne należy zgłosić się do 30 dni kalendarzowych od momentu wystawienia skierowania.Na badanie należy stawić się z dokumentem tożsamości ze zdjęciem i, co oczywiste, również z prawem jazdy. Czy da się do takich badań przygotować?

To odpowiedź nie jest jednoznaczna. Z całą pewnością warto wyspać się przed badaniami i odpocząć tak, aby nasze reakcje w pełni oddawały możliwościom, którymi dysponujemy. Można również przyjrzeć się dostępnym w internecie pakietom pytań, wskazującym na zakres tematów najczęściej pojawiających się testach.

Ile kosztują psychotesty dla kierowców?

Jeśli pracujesz na etacie i nie zapłacisz nic! Zgodnie z artykułem 229 paragraf 6 Kodeksu pracy wszyscy pracownicy tego rodzaju badania wykonują na koszt swojego pracodawcy. Wysokość opłat to około 150 zł. Osoby, które prowadzą działalność gospodarczą, muszą pokryć to zobowiązanie w ramach prowadzonej przez siebie firmy Wydatek ten jest kosztem firmowym.

O co zapytać Ciebie psycholog?

Psycholog ma na celu przyjrzenie się zachowaniu badanej osoby, jej sprawności intelektualnej, cechom osobowości oraz dojrzałości emocjonalnej i społecznej. Jest to bardzo istotne, ponieważ kierowcy stare narażeni są na wiele stresujących czynników w codziennej pracy.

W ramach wywiadu z potencjalnym zawodowym kierowcą egzaminujący pyta między innymi o to, jak kandydat wyobraża sobie pracę lub przypadku badań okresowych, jak przebiega jego dzień pracy i wypytuje również o to, jak dotychczas wyglądała jego doświadczenie w prowadzeniu auta, na przykład: jakie emocje budziły w nim ewentualne stłuczki czy kolizje.

Psycholog ma również możliwość wcześniejszego zakończenia badania lub też odmowy wykonania go, gdy tylko podejrzewa, że kierowca jest pod wpływem alkoholu lub innego środka zaburzającego świadomość lub też, gdy stan zdrowia egzaminowanego budzi uzasadnione wątpliwości. W takiej sytuacji wyznaczany jest nowy termin badania psychotechnicznego w ciągu 14 dni.

Prowadzisz auto w pracy, a nie jesteś kierowcą – co wtedy?

Czy zdarzają się osoby, które prowadzą auta, ale nie są kierowcami zawodowymi? Oczywiście! Wielu z nas jeździ samochodem służbowym lub też prywatnym i wykonuje czynności zawodowe, na przykład odwozi korespondencję do sądu czy urzędu. Tego rodzaju zadania mimo że nie są kluczowe w ramach stanowiska, na którym jesteśmy zatrudnieni, wymagają jednak od nas prowadzenia pojazdu. Powinniśmy zatem zrobić badania!

Przedstawiciele handlowi czy zawodowi kierowcy to oczywiste skojarzenia, gdy myślimy o badaniach psychotechnicznych. Nie możemy jednak zapomnieć, że zgodnie z przepisami osoby, które rzadko korzystają z auta w pracy, również powinny mieć przeprowadzone badania.

Dodatkowo warto też wiedzieć, że kierowcy zawodowi powinni wykonywać okresowo badania lekarskie w tym badania okulistyczne, a w niektórych wypadkach również neurologiczne i badania pomocnicze. Badania osób pracujących już na stanowiskach wymagających posiadania badań psychotechnicznych wymagają również przeprowadzenia przeglądów profilaktycznych. W przypadku osób do 50 roku życia powinny one być wykonywane co 3 maksymalnie 4 lata, natomiast osoby, które ukończyły 50 rok życia, muszą liczyć się z badaniami co 2 lata.

Badania psychotechniczne – odnawianie uprawnień kierowcy zawodowego

Nic nie jest dane na zawsze! W przypadku badań psychologicznych i badań sprawności motorycznej jesteśmy zobligowani do sprawdzania zarówno naszego stanu psychicznego,  jak i zdrowotnego.

Psychotesty dla kierowców powinny regularnie odnawiać osoby, które nie ukończyły jeszcze 60 roku życia muszę je odnawiać co pięć lat, natomiast te, które ukończyły już 60 lat powinny wykonywać badania psychotechniczne co 30 miesięcy.

Epidemia i psychotesty dla kierowców w 2021 roku

Niestety, pandemia wymusiła wiele zmian w funkcjonowaniu ośrodków przeprowadzających badania psychotechniczne. W związku z tą sytuacją obecnie zawieszono obowiązek wykonywania okresowych badań dla kierowców zawodowych. Trzeba jednak pamiętać, że w momencie gdy przestanie obowiązywać to prawo każdy kierowca, którego badanie wtenczas wygasło, zobowiązany będzie w ciągu 60 dni zapisać się na badania i je wykonać. To rozwiązanie dotyczy jednak tylko tych osób, które uzyskały już pozytywny wynik badania psychotechnicznego. Tylko w ich wypadku prawo przewiduje zaniechanie uaktualnienia uprawnień.

Te osoby, które starają się o uprawnienia kierowcy zawodowego, instruktora czy też egzaminatora nauki jazdy nawet obecnie nie są zwolnione z koniecznych do tego badań psychologicznych i testów aparaturowych.

Obecnie wiele firm bada specjalistycznymi testami komputerowymi większość kluczowych i wymaganych prawem obszarów. Monitory dotykowe niejednokrotnie zastępują wydrukowane kwestionariusze, jak również aparaty. Dzięki temu bardzo często badanie wykonywane jest przez jednego egzaminującego w jednym pomieszczeniu na jednym sprzęcie, a pomiary są w pełni ustandaryzowane i wyliczane przez komputery. W takiej sytuacji znacząco skraca się czas badania. Dodatkowo kandydat na kierowcę zawodowego otrzymuje wyniki jeszcze tego samego dnia. Co istotne, szczególnie w pandemii, w gabinecie podczas całej procedury i wszystkich etapów badań psychotechnicznych przebywa wyłącznie jedna osoba i nie odbywają się one w grupach, co zwiększa bezpieczeństwo zdrowotne tak istotne w dzisiejszych czasach.

Zawodowi kierowcy muszą liczyć się z tym, że auto to bardzo stresujące miejsce pracy. Trzeba być stale uważnym, przygotowanym na często nieuzasadnione działania innych uczestników ruchu drogowego, złe warunki na drodze, wypadki, awarie, objazdy czy tak wydawałoby się oczywiste – korki. Często w wyniku tych wszystkich czynników osoby nieodporne psychicznie i nieprzygotowane do radzenia sobie ze stresem, reagują w sposób nieadekwatny do działań otoczenia. Może to stwarzać realne zagrożenie na drodze, obniżać koncentrację, powodować znużenie, zmęczenie, poddenerwowanie, a często również irytację. Dzięki psychotestom dla kierowców osoby, które nie potrafią poradzić sobie z tego rodzaju stałymi i codziennymi wyzwaniami w pracy, są odsiewane, od tych, którzy nadają się na zawodowych kierowców.

PODSUMOWANIE:

  • Badania psychotechniczne muszą przejść wszyscy pracownicy, którzy zatrudnieni są na etacie kierowcy.
  • Egzaminatorzy i instruktorzy nauki jazdy są zobowiązani do wykonania psychotestów dla kierowców.
  • Kolejną grupą są sędziowie, detektywi, jak również osoby sporadycznie korzystające w pracy z auta.
  • Psychotesty dla kierowców obejmują wywiad psychologiczny, badanie kwestionariuszem, jak również ocenę osoby w kwestii umiejętności radzenia sobie w sytuacjach społecznych i szybkości reakcji.
  • Skierowanie na badania ważne jest wyłącznie 30 dni, a na egzaminie należy pojawić się z dowodem tożsamości.
  • Badania psychotechniczne należy powtarzać w terminach wskazanych w opinii.
  • Za badanie psychotechniczne zazwyczaj płaci pracodawca, jeśli jednak jesteś zatrudniony w ramach działalności gospodarczej, poniesiesz koszty w wysokości około 150 zł.

Weronika Cichocka

Weronika Cichocka

Dziennikarka z wieloletnim doświadczeniem. Od lat pisząca o ubezpieczeniach, ekonomii i zdrowiu. Specjalista ds. PR i marketingu internetowego.