Znane jest powiedzenie – nie kupuj kota w worku. Dlatego wybierając używany pojazd sprawdzasz jego historię, numer VIN, licznik kilometrów oraz stan techniczny. Koniecznie też sprawdź też zastaw rejestrowy samochodu. Takich aut w Polsce jest kilkaset tysięcy. 

Dlaczego sprawdzenie auta w rejestrze zastawu jest takie ważne? Samochód z ustanowionym zastawem rejestrowym, nawet gdy za niego zapłacisz, nie jest twoją własnością. Do momentu spłaty zadłużenia auto należy do wierzyciela. 

Co to jest rejestr zastawów?

Auto, podobnie jak mieszkanie, może być zabezpieczeniem kredytu. I tak, jak ma to miejsce przy kredycie hipotecznym, dopóki zadłużenie nie jest spłacone, dany pojazd będzie obciążony zastawem. Co więcej, bank ma prawo żądać spłaty pożyczki od nowego właściciela. Najczęściej takie żądanie kończy się odebraniem samochodu niezależnie od tego, kto jest jego obecnym posiadaczem. 

Z potencjalnego kłopotu wybawi nas rejestr zastawów. Jest to publiczny wykaz, w którym możesz sprawdzić czy upatrzone przez ciebie auto nie jest przedmiotem zastawu. Wprawdzie informacja o zastawie powinna znaleźć się w dowodzie rejestracyjnym. Ale to tylko teoria. W rzeczywistości taki wpis robiony jest na wniosek właściciela, a ten często o tym zapomina, nie wie, że powinien lub celowo tego nie robi. 

Co więcej, zgodnie z prawem to, że nic o zastawie nie wiedziałeś z punktu widzenia banku nie jest ważne. Przepisy są w tym temacie jednoznaczne – art. 38 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów mówi, że nie możesz zasłaniać się niewiedzą na temat danych dostępnych w publicznych rejestrach. 

„Art. 38. Zastaw rejestrowy

Niemożność zasłaniania się nieznajomością danych ujawnionych w rejestrze

  1. Z zastrzeżeniem art. 13 zbycie przedmiotu a wygaśnięcie zastawu pkt 2, od dnia dokonania wpisu w rejestrze zastawów nikt nie może zasłaniać się nieznajomością danych ujawnionych w rejestrze, chyba że mimo zachowania należytej staranności nie mógł o nich wiedzieć. 
  2. Wobec osób trzecich działających w dobrej wierze zastawca oraz zastawnik nie mogą się zasłaniać zarzutem, że dane ujawnione w rejestrze zastawów nie są prawdziwe, chyba że wpis nastąpił niezgodnie z wnioskiem, a zastawca lub zastawnik wystąpił niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu”.

Centralna informacja o zastawach rejestrowych – tam załatwisz odpis

Instytucją powołaną do udzielania informacji, a także wydawania odpisów oraz zaświadczeń z Rejestru Zastawów jest Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych. Jak sprawdzić czy dany samochód jest objęty zastawem? Składając odpowiedni wniosek na urzędowym formularzu (również do pobrania online) w jednym z oddziałów sądów rejonowych lub bezpośrednio w Centralnej Informacji. Lista adresowa sądów, do których możemy złożyć wniosek, znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Sprawiedliwości.

Informacje, odpisy i zaświadczenia z rejestru zastawów są udostępniane za opłatą:

  • wydanie zaświadczenia – 20 złotych,
  • wydanie odpisu lub udzielenie informacji na wniosek o wydanie odpisu z rejestru zastawów – 15 złotych,
  • udzielenie informacji na wniosek o podanie numeru pozycji rejestru zastawów – 10 złotych.

Opłaty wnosimy w kasie centrali Centralnej Informacji o Zastawach rejestrowych lub przelewem na wskazane konto Ministerstwa Sprawiedliwości.

Dane do przelewu:
Ministerstwo Sprawiedliwości,  Al. Ujazdowskie 11, 00-950 Warszawa,
NBP O/O Warszawa PL 77 1010 1010 0400 1922 3100 0000
(SWIFT (kod BIC) NBPLPLPW – dla przelewów zagranicznych)

Rejestr zastawów online – szybko i wygodnie

Dokumenty z Centralnego Rejestru można też załatwić bez wychodzenie z domu. Informacje, odpisy i zaświadczenia z rejestru zastawów można dostać drogą elektroniczną.  Żeby skorzystać z opcji online musisz wejść na stronę: https://pdi.ms.gov.pl/ (elektroniczny dostęp do Sądów Rejonowych, Centralnej Informacji, MSiG). 

Za pośrednictwem rejestru zastawów online składasz wniosek – tu uwaga – musisz mieć bezpieczny podpis elektroniczny. Takim podpisem będą też opatrzone dokumenty, które otrzymasz z Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych. Tym samym mają one moc urzędowych dokumentów.

Czy zastaw rejestrowy może się przydać?

Potrzebujesz gotówki i bank chce od ciebie zabezpieczenia pożyczki? W tej sytuacji zastaw rejestrowy samochodu może ci się przydać. Będzie on dla banku gwarancją spłaty zaciągniętego długu. Pamiętaj, by podpisywać z bankiem (lub innym podmiotem lub osobą fizyczną udzielającą pożyczki) umowę zastawniczą. Przy jej sporządzaniu lub analizie warto skorzystać ze wsparcia prawnego. Niemniej podpowiadamy, co w takiej umowie powinno się bezwzględnie znaleźć:

  • data zawarcia umowy 
  • dane osobowe i adresowe stron umowy 
  • przedmiot zastawu rejestrowego 
  • wartość zabezpieczonej wierzytelności 

I teraz uwaga, przy opisie zastawu rejestrowego warto skorzystać z Katalogu Sposobu Opisu Przedmiotów Zastawu. Obejmuje on zasady opisu poszczególnych przedmiotów zastawu. Pogrupowane są one w osiem działów od A do G. Wytyczne do opisów pojazdu znajdziesz w dziale A. 

Katalog Sposobu Opisu Przedmiotów Zastawu można pobrać tutaj: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/udzielanie-informacji-z-rejestru-zastawow2

PODSUMOWANIE:

  • Rejestr zastawów jest publicznie dostępnym wykazem, w którym możesz sprawdzić czy dane auto nie jest przypadkiem zabezpieczeniem wierzytelności. Jest to szczególnie cenna informacja dla planujących zakup pojazdu. 
  • Nawet gdy zapłacisz za pojazd, który znajduje się w rejestrze zastawów, nie stanie się on twoją własnością dopóki nie zostanie spłacona wierzytelność, której dotyczy zastaw. Bank ma prawo ściągać nowego właściciela o zapłatę długu. Nierzadko kończy się to przejęciem zastawionego auta. 
  • Zgodnie z prawem niewiedza o zastawie nie zwalnia z odpowiedzialności za dług. 
  • Wnioski o udzielenie informacji, wydawanie odpisów oraz zaświadczeń z rejestru zastawów przygotowuje i wydaje Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych. Żeby pozyskać odpowiednia dokumentację musisz złożyć wniosek bezpośrednio w Centralnej Informacji, oznaczonym oddziale sądu rejonowego lub elektronicznie. 
  • Jeśli sporządzasz umowę zastawniczą – przy opisie przedmiotu zastawu rejestrowego skorzystaj z Katalog Sposobu Opisu Przedmiotów Zastawu.
Agata Wiśniewska

Agata Wiśniewska

Pasjonatka komunikacji i dobrego contentu na temat ubezpieczeń. Od ponad 10 lat wspiera różne marki w skutecznym komunikowaniu się z otoczeniem. Jest przekonana, że o ubezpieczeniach można mówić prosto i ciekawie. Po godzinach: pochłania książki w każdej ilości i planuje kolejne podróże (backpaker to jej drugie imię ;) ). Pasjami chodzi po górach i odwiedza stare, często zrujnowane budynki, czyli … zamki wszelkiej maści.