25.05.2021 Komunikacyjne
Ten artykuł przeczytasz w 10 minut.

Wraz z czasem użytkowania auta tracą na wartości i jest to rzecz oczywista. Różnica między ceną kupnu a potencjalnej sprzedaży będzie jeszcze większa, jeśli po drodze twój samochód miał kolizję lub wypadek i był naprawiany. Czy utrata wartości handlowej pojazdu jest w jakikolwiek sposób zwracana w ramach ubezpieczenia? Wyjaśniamy.

<3
Uzupełnij tylko 2 pola i poznaj cenę OC/AC od razu!Poznaj cenę OC
X

Z analiz rynkowych wynika, że w pierwszych trzech latach nowe samochody tracą na wartości prawie 40-50 proc. Nie napawa to optymizmem, bo prosta kalkulacja pokazuje, że inwestując w nowe auto 80 tys. złotych po 3 latach możesz liczyć na ok. 40 – 45 tys. złotych w przypadku jego sprzedaży. Stracisz jeszcze więcej, jeśli po drodze pojazd był bity i to niezależnie od wielkości i rodzaju szkody. Co do zasady, auta powypadkowe cieszą się złą sławą. Ratunkiem dla kieszeni są ubezpieczenia, dzięki którym utrata wartości handlowej pojazdu nie boli lub boli znacznie mniej.

Ubytek wartości samochodu

Spadek wartości samochodu wraz z czasem jego użytkowania jest czymś naturalnym. Zaskakująca dla wielu kierowców bywa skala tego zjawiska. Na co dzień nie interesujesz się przecież ubytkiem wartości swojego pojazdu. Bardziej zajęty będziesz typowymi kosztami utrzymania pojazdu, jak ceny paliwa, ubezpieczenia czy przeglądów. A jednak utarta wartości auta jest niebagatelną częścią w ogólnym bilansie kosztów samochodu. W ciągu trzech lat wynosi mniej więcej drugie tyle, co wymienione właśnie koszty utrzymania auta.

Utrata wartości nie jest stała i zawsze przybliżona. Zależy przede wszystkim od marki twojego samochodu, modelu, wersji silnikowej oraz klasy. Od lat zgodnie z analizami rynkowych ekspertów cenę najlepiej trzymają Toyoty i Volkswageny, szczególnie te z segmentu B i C. Najwięcej traci się na nowych autach. Podobna zasada dotyczy pojazdów klasy premium. Jak już wspominaliśmy w ciągu 3 lat utarta wartości może sięgnąć nawet 40 czy 50 proc.

Na wartość rezydualną, czyli odsprzedaży auta, ma też wpływ kraj pochodzenia. Samochody kupione w polskich salonach tracą na wartości znacznie wolniej od tych sprowadzanych z zagranicy. Istotna dla wyceny odsprzedaży będzie również historia serwisowania.

Spadek wartości auta z czasem wyhamowuje. Dlatego bardziej opłaca się kupić samochód 3-letni, oczywiście bez wad, niż nówkę sztukę, jeśli zależy nam na mniejszym ubytku jego wartości w czasie. Inne też czynniki mają wpływ na utratę wartości przy kilkuletnim pojeździe. W takim przypadku pod uwagę bierze się wyposażenie dodatkowe, przebieg, historię pojazdu, w tym także jego historię serwisową.

Utrata wartości handlowej pojazdu a odszkodowanie

Jak do spadku wartości auta ma się utrata wartości handlowej pojazdu? Ta druga zwykle jest większa. Zacznijmy jednak od wyjaśnienia, co to jest utrata wartości handlowej pojazdu. Jest to wartość auta po naprawie i co do zasady, jest ona niższa niż wartość tego konkretnego samochodu przed naprawą. Pojęcie ma znaczenie przy wypłacie odszkodowania z OC, bo ramach wypłaty świadczenia z tej polisy masz prawo do zwrotu różnicy między wartością pojazdu przed wypadkiem i po naprawie.

Są jednak pewne warunki, po spełnieniu których ubezpieczyciel uwzględni w odszkodowaniu zwrot kosztów za ubytek wartości twojego auta. Utarta wartości handlowej pojazdu, zgodnie Instrukcją Określania Rynkowego Ubytku Wartości Pojazdów (dokument do którego odwołują się towarzystwa przy roszczeniu o zwrot za spadek wartości auta), obliczana jest dla tych pojazdów, które przed zdarzeniem są w bardzo dobrym stanie technicznym. Regularne przeglądy będą miały więc tutaj znaczenie (więcej na temat badań i przeglądów technicznych przeczytasz w naszym poradniku „Ile kosztuje przegląd samochodu„). Istotny jest też wiek maszyn. Zgodnie z Instrukcją nie mogą one być używane nie dłużej niż:

  • 3 lata – motocykle i samochody ciężarowe o masie całkowitej powyżej 3,5 tony,
  • 4 lata – samochody ciężarowe o masie całkowitej poniżej 3,5 tony,
  • 6 lat – samochody osobowe i terenowe.

Podane wytyczne nie oznaczają jednak, że spadek wartości handlowej nie będzie dotyczył starszych pojazdów. Przyjęte zasady w Instrukcji wynikają z zauważalnej zależności pomiędzy wiekiem pojazdów a spadkiem ich wartości. Są to jednak zalecenia i jeśli jednak twoje starsze auto lub motocykl były w dobrym stanie technicznym przed zdarzeniem, mają niewielki przebieg, towarzystwo ubezpieczeniowe powinno zrobić wycenę i uwzględnić utratę wartości w odszkodowaniu.

Zależność między wiekiem a spadkiem wartości nie obowiązuje w przypadku pojazdów zabytkowych i historycznych. Tutaj utrata wartości handlowej pojazdu w wyniku kolizji może być znaczna i w tym przypadku ubezpieczyciel również powinien oszacować stratę.

Przyjmuje się też, że utrata wartości handlowej pojazdu występuje przede wszystkim przy pierwszym pokolizyjnym czy powypadkowym uszkodzeniu pojazdu.  Tak do tej kwestii podchodzi Rzecznik Ubezpieczonych.  Ale uwaga: chodzi tutaj o szkody na elementach metalowych, jak drzwi, maska, pokrywy bagażnika. Możliwe jest więc uzyskanie odszkodowania z tytułu ubytku wartości pojazdu po naprawie przy drugiej szkodzie pod warunkiem, że wcześniejsza nie dotyczyła elementów metalowych.

Ostatnim wymogiem, który towarzystwa biorą pod uwagę przy roszczeniu pt. utrata wartości handlowej pojazdu, jest naprawa zgodna z zaleceniami producenta. Innymi słowy musi być zrobiona w ASO lub serwisie spełniającym wymogi producenckie.

Jak obliczyć spadek wartości handlowej?

Trudno znaleźć przepisy, które podpowiedzą ci, jak policzyć spadek wartości samochodu po naprawie. Nie ma bowiem norm, które jasno i wprost precyzują te kwestie. Matematyki dotyczącej wyliczeń nie znajdziesz też we wspomnianej Instrukcji Określania Rynkowego Ubytku Wartości Pojazdów. Rzeczoznawcy, biegli czy towarzystwa ubezpieczeniowe do szacowania wartości pojazdu w danym momencie wykorzystują katalogi i systemy eksperckie takie, jak np.: Audatex, Eurotax, Info-Expert czy DAT.

Utrata wartości handlowej pojazdu ma zawsze charakter przybliżony. Minimalnie może wynieść 200 złotych, tak się przyjęło w praktyce rynkowej (ale, uwaga, to też praktyka rynkowa, a nie przepis). Zazwyczaj niższy spadek traktowany jest jako brak ubytku na wartości.

Odszkodowanie za utratę wartości handlowej pojazdu

Odszkodowanie za spadek wartości handlowej wypłacane jest w ramach świadczenia z OC. Zgodnie z art. 361 § 2 Kodeksu Cywilnego masz prawo do pełnej kompensacji szkody. Naprawa auta, nawet przez najlepszych specjalistów, nie zapobiega utracie wartości pojazdu z powodu wypadku. Z drugiej strony, zasadą ubezpieczeń jest, by poszkodowany nie był stratny. Dlatego w ramach wypłaty z OC  sprawcy masz prawo oczekiwać zwrotu kosztów naprawy oraz zwrotu z tytułu ubytku wartości handlowej twojego pojazdu.

Oczywiście jest haczyk. W praktyce towarzystwa tej ostatniej części nie wypłacają same z siebie. Najczęściej musisz się o nią upomnieć. Jak to zrobić? Kontaktując się z ubezpieczycielem. Typowa procedura wygląda tak, że składasz wniosek o zwrot z tytułu utraty wartości handlowej pojazdu. W piśmie musisz wykazać, że kolizja i naprawa spowodowały, że wartość twojego samochodu zmalała.

Polega to na porównaniu cen aut bezwypadkowych i powypadkowych, które wystawione są na sprzedaż. Możesz też posiłkować się opinią rzeczoznawcy czy mechaników z warsztatu samochodowego.

Zbyt małe odszkodowanie – co robić?

Zastanawiasz się, co zrobić, gdy utrata wartości handlowej pojazdu jest twoim zdaniem źle policzona? W konsekwencji twoje odszkodowanie jest za niskie? Możesz odwołać się od decyzji towarzystwa i robisz to jak wyżej – składając odpowiednie pismo. To, o czym musisz pamiętać, to wykazanie ubezpieczycielowi, że utrata wartości handlowej pojazdu faktycznie miała miejsce i ile wynosi. Podobnie postępujesz, gdy zakład ubezpieczeń odmówi ci wypłaty odszkodowania z tytuły mniejszej wartości auta.

A co jeśli towarzystwo nadal nie zgadza się z twoimi roszczeniami? Jeśli nie zrobiłeś tego wcześniej, to teraz możesz się zwrócić o pomoc do rzeczoznawcy. Gotową ekspertyzę, która wykazuje spadek wartości handlowej twojego pojazdu po naprawie, przekazujesz do towarzystwa. Gdyby to nie odniosło skutku, o pomoc możesz się zwrócić się do Rzecznika Finansowego. Ostateczną ścieżką jest droga sądowa.

Pamiętaj: jeśli w ramach odwołania korzystałeś z rzeczoznawcy i towarzystwo uznało twoje roszczenie, należy ci się też zwrot kosztów sporządzenia opinii.

Utrata wartości handlowej pojazdu a leasing

Nie każdy wie, ale również przy leasingu masz szansę na odszkodowanie z tytułu utraty wartości handlowej pojazdu. Jak wiadomo przy tego typu umowie właścicielem auta jest firma leasingująca (więcej o leasingu konsumenckim przeczytasz w naszym artykule: Leasing konsumencki – czy warto?). Żeby uzyskać zwrot z OC sprawcy za spadek wartości, musisz podpisać cesję z leasingodawcą i przenieść w ten sposób prawo do roszczeń na siebie.

PODSUMOWANIE:

  • Utrata wartości handlowej pojazdu pojawia się w przypadku szkody i jest różnicą między wartością auta bez wypadku a powypadkowego.
  • W ramach odszkodowania z OC sprawcy masz prawo, obok odszkodowania za poniesione koszty napraw czy ubytku na zdrowiu, do zwrotu pieniędzy za utratę wartości handlowej pojazdu.
  • Nie ma przepisów, które jednoznacznie regulują kwestię wypłaty odszkodowania za spadek wartości handlowej pojazdu po naprawie. Zwyczajowo szacowanie ubytku dotyczy maksymalnie 6-letnich aut osobowych czy 4-letnich motocykli.
  • Zwykle o odszkodowanie z tytułu utraty wartości handlowej pojazdu musisz się dodatkowo upomnieć u ubezpieczyciela. W tym celu powinieneś uzasadnić swoje roszczenie, czyli wykazać ubytek w wartości pojazdu.

Agata Wiśniewska

Agata Wiśniewska

Pasjonatka komunikacji i dobrego contentu na temat ubezpieczeń. Od ponad 10 lat wspiera różne marki w skutecznym komunikowaniu się z otoczeniem. Jest przekonana, że o ubezpieczeniach można mówić prosto i ciekawie. Po godzinach: pochłania książki w każdej ilości i planuje kolejne podróże (backpaker to jej drugie imię ;) ). Pasjami chodzi po górach i odwiedza stare, często zrujnowane budynki, czyli … zamki wszelkiej maści.